Budowa domu na działce Twojego męża – możliwe rozstrzygnięcia Sądu

Maryla Kuna - adwokat02 stycznia 20182 komentarze

Budowa na działce twojego męża

Pamiętasz tę radość i emocje kiedy podjęliście decyzję, że będziecie się budować?

Nareszcie!

Dosyć tułania się po stancjach, domach rodziców i teściów, zaczynacie nowy rozdział. Cieszyliście się, bo Twój mąż jeszcze przed ślubem dostał działkę od swoich rodziców. Gdyby nie to, to nie bylibyście w stanie zacząć budowy, byłoby po prostu za drogo.  A tak, to już w przyszłym roku „parapetówka”.

Do dziś wspominasz z dumą jak przyjęliście gości w Waszym nowym domu!

Lata mijały, a Tobie nigdy nie przyszło do głowy roztrząsanie problemu własności Waszego domu. Dla Ciebie było to oczywiste, że dom wybudowany został za kredyt, który zaciągnęliście i spłacaliście wspólnie w czasie trwania małżeństwa, a więc jest wspólny.

Czy na pewno?

Pewnych wątpliwości nabrałaś gdy otrzymałaś wniosek byłego męża o podział Waszego majątku. On proponował spłatę wywodząc, że dom jest wyłącznie jego.  Uznałaś to za kompletną bzdurę, czyżby nie pamiętał jak wspólnie braliście kredyt! [Poczytaj o kredycie we frankach >>] Ty nie chcesz spłaty, chcesz zostać w tym domu.

Czy jest na to szansa?

Zgodnie z polskim prawem wszystko co jest na trwałe związane z gruntem stanowi własność właściciela gruntu. Tym samym wybudowany przez Was dom w świetle prawa stanowi własność Twojego męża. I co ważne, niezależnie od tego czyje środki majątkowe przeznaczone zostały na jego budowę. Okoliczność, że wybudowanie domu na nieruchomości Twojego byłego męża było Waszym wspólnym przedsięwzięciem w czasie trwania małżeństwa i łączyła Was wówczas ustawowa wspólność majątkowa, nie zmienia faktu, że ten budynek nie może być traktowany jako odrębny od gruntu przedmiot majątku wspólnego, lecz jedynie jako część składowa nieruchomości . Skoro nieruchomość jest Twojego męża to i dom jest jego.

Jeżeli wzniesienie budynku, tak jak w Waszym wypadku nastąpiło ze środków uzasadniających zaliczenie ich do majątku wspólnego obojga małżonków (był to kredyt), to budynek ten należy traktować jako nakład z majątku wspólnego stron na nieruchomość stanowiącą odrębny majątek Twojego męża.

W razie ustania wspólności ustawowej małżeńskiej wspomniany nakład , tak jak wszelkie inne składniki majątku wspólnego , wlicza się do masy majątkowej objętej podziałem. Do podziału nie wchodzi budynek jako odrębny przedmiot majątkowy , lecz wierzytelność pieniężna stanowiąca równowartość dokonanego w tej postaci nakładu. Czyli mówiąc po prostu – do podziału wchodzi wartość domu .

Sposoby rozliczenia nakładu

W wypadku gdy taki nakład z majątku wspólnego został dokonany na nieruchomość stanowiącą odrębną własność jednego z małżonków, rozliczenie z tego nakładu jako składnika majątku wspólnego w postępowaniu o podział  majątku może nastąpić – stosownie do okoliczności:

  1. przez zasądzenie na rzecz drugiego małżonka kwoty odpowiadającej części wartości nakładu stosownie do przysługującego mu udziału w majątku wspólnym. Czyli, jeżeli udziały małżonków są równe, to Sąd zasądzi na rzecz małżonka nie będącego właścicielem gruntu spłatę w wysokości połowy wartości budynku,
  2. przez przyznanie mu innych przedmiotów z majątku wspólnego odpowiadających wartościowo tej kwocie.Może zaistnieć taka sytuacja, że małżonek , który jest właścicielem nieruchomości nie mając wystarczających środków na spłatę, w ramach rozliczenia pozostawia drugiemu małżonkowi np. samochód, działkę letniskową lub inne wartościowe rzeczy.
  3. wykup części nieruchomości zajętej pod budynek wzniesiony kosztem majątku wspólnego , odpowiadającej     jego udziałowi w majątku wspólnym

I tu dochodzimy do sprawy najważniejszej ; Sąd w sprawie o podział majątku może uwzględnić Twój wniosek o wykup części nieruchomości zajętej pod budynek .

Podstawę takiego żądania stanowi artykuł 231 par. 1 kc , który stanowi, że:

samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki , może żądać aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

Co to daje?

Płacisz byłemu mężowi za 1/2 działki zajętej pod budynek i o ile istnieją do tego warunki – fizycznie dzielicie dom. Musisz pamiętać, że dom można podzielić tylko w pionie albo w poziomie. Tak więc nie wszystkie domy nadają się do podziału. W wyniku podziału mają powstać dwa samodzielne mieszkania; z odrębnymi instalacjami, licznikami itp. Najlepiej z odrębnymi wejściami.  Tak więc domu nigdy nie dzielimy pokojami.

No i kolejny problem – czy po rozwodzie jesteście w stanie być tak blisko siebie i poprawnie ułożyć Wasze relacje. Czy to nie będzie zbyt trudne oglądać na co dzień byłego męża i jego nową rodzinę? Zawsze się nad tym zastanów zanim zgłosisz taki wniosek w Sądzie, bo może się okazać, że Sąd go uwzględni.

Sama widzisz, że wybór żądania jest z reguły podyktowany określonymi okolicznościami sprawy ale ostateczna decyzja należy do Sądu.

I na koniec jeszcze trzeba wspomnieć o wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie I ACa 1297/12 , który zauważył, że:

przeniesienie na jednego z małżonków udziału w nieruchomości należącej do majątku odrębnego drugiego z małżonków na podstawie art. 231 par. 1 kc , jest jednym z konkurencyjnych sposobów rozliczenia nakładów przy podziale majątku wspólnego ( art.45 k.r.o.). Żądanie takie powinno być zgłoszone w ramach postępowania działowego, a wyjątkowo- przed wszczęciem takiego postępowania. Natomiast nie jest dopuszczalne dochodzenie tego roszczenia w odrębnym procesie, jeśli Sąd orzekł o rozliczeniu nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków przy podziale majątku wspólnego.

Konkluzja jest taka, iż osoba, na rzecz której została zasądzona spłata tytułem równowartości poniesionych nakładów nie może ponownie domagać się ich rozliczenia tym razem w drodze powództwa z art. 231 par. 1 kc.

*****

Poczytaj też o podziale gospodarstwa rolnego >>

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Anna Kaliszewska Styczeń 3, 2018 o 10:55

Świetny wpis Pani Mecenas! 🙂
Myślę, że szerzenie wiedzy na ten temat może zapobiec wielu rozczarowaniom, a gdy mleko już się rozlało – pomóc odnaleźć się w tej niełatwej sytuacji.

Odpowiedz

Maryla Kuna - adwokat Styczeń 3, 2018 o 12:15

Bardzo mi miło, dziękuję.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Adwokacka Maryla Kuna Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Adwokacka Maryla Kuna z siedzibą w Lublinie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem maryla-kuna@wp.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: