Postanowienie częściowe – czy warto sobie tym „zawracać głowę”

Maryla Kuna - adwokat19 grudnia 2017Komentarze (0)

Postanowienie częścioweCzęsto tak bywa, że w jednej sprawie np. o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej, skumulowanych jest wiele roszczeń. Strony ustalają jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.

Często w takich sprawach na początku wyjaśniona zostaje kwestia jednego, najważniejszego składnika majątkowego, np. mieszkania. Wówczas Sąd może w tej jednej kwestii wydać postanowienie częściowe, gdyż ta część żądania nadaje się do rozstrzygnięcia.

Co daje takie wcześniejsze rozstrzygniecie? – o tym za chwilę, najpierw przyjrzyjmy się…

Kiedy Sąd wydaje postanowienie częściowe

Pani Janina złożyła wniosek o podział majątku wspólnego jej i byłego męża. Wnioskodawczyni wniosła o ustalenie, że w skład majątku wspólnego byłych małżonków wchodzi spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wraz ze związanym z tym prawem wkładem mieszkaniowym o wartości 220.000 zł. Wnioskodawczyni wniosła o przyznanie jej przedmiotowego prawa ze spłatą na rzecz uczestnika.

Pani Janina domagała się również podziału innych składników majątkowych jak łóżko dwuosobowe, lodówka, stół drewniany i inne, których wartość  była już marginalna.

W odpowiedzi na wniosek uczestnik wniósł o ustalenie, że w skład majątku wspólnego  wchodzi wyżej wymienione lokatorskie prawo do lokalu oraz wniósł o ustalenie nakładu ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Postulował dokonanie podziału majątku wspólnego poprzez przyznanie jemu przedmiotowego prawa ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni.

Czyli jednak spór!

Pan Ryszard wskazał, że otrzymał darowiznę od swojej matki w kwocie 5.315,09 zł., którą przeznaczył na uzupełnienie wkładu. Kwota ta stanowiła około 21% wkładu lokatorskiego. W okresie kiedy pan Ryszard uzupełniał wkład na lokatorskie prawo do lokalu, całość wkładu  wynosiła  25.777,22 zł.

W toku sprawy relacje między byłymi małżonkami jeszcze bardziej się zaogniły. Pan Ryszard wyprowadził się z domu, pozostawiając je byłej żonie do używania. Pani Janina stwierdziła, że nie stać jej na samodzielną opłatę czynszu, a poza tym mieszkanie „stoi” na męża, więc ona nie będzie nic płacić !

Takie postawienie sprawy spowodowało, iż Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej po kilku miesiącach wykreśliła pana Ryszarda z rejestru członków Spółdzielni. Podstawą wykreślenia był zarzut uchylania się od wykonywania istotnych zobowiązań wobec Spółdzielni tj. niedokonywanie opłat i wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości. Ponieważ żaden z małżonków nie odwołał się od tej decyzji, to spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu wygasło.  Zaległości czynszowe związane z przedmiotowym lokalem wynosiły wówczas 14.756,73 zł.

Ta sytuacja wymusiła  zmianę stanowiska uczestnika postępowania, który w kolejnym piśmie wniósł o ustalenie, że w skład majątku wspólnego stron wchodzi wierzytelność wobec Spółdzielni Mieszkaniowej  z tytułu zwrotu wkładu. Pan Ryszard ponownie wnosił o ustalenie, że dokonał on nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w wysokości 20,62 % wymaganego wkładu mieszkaniowego oraz postulował o dokonanie podziału majątku wspólnego w ten sposób, aby przyznać wnioskodawczyni 39,69% części wierzytelności przysługującej wobec Spółdzielni, zaś  jemu  60,31 % tej wierzytelności tj. uwzględniając nakład uczestnika na pokrycie wkładu na przedmiotowe spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.

[Przeczytaj też o lokatorskim prawie do lokalu – komu mieszkanie, a komu jego spłata.]

Po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego potwierdziły się słowa pana Ryszarda o darowiźnie od matki kwoty 5.315,09 zł., którą to kwotę przeznaczył na uzupełnienie wkładu.

Zgodnie z art. 11 ust 2. (1) ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U.2013. 1222):

„w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od kwoty , jaką  spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.”

Wobec powyższego w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, które wygasło, w skład majątku wspólnego stron weszła ich wierzytelność w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę należności w związku z wygaśnięciem prawa do lokalu.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza w przypadku orzekania o wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego, aby nie określać jej wysokości, a przyznać małżonkom wierzytelność w określonych ułamkowych udziałach. Wobec tego Sąd nie dokonywał ustalenia wartości tej wierzytelności zwłaszcza, iż w świetle przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz statutu Spółdzielni Mieszkaniowej nie jest możliwe określenie tej wartości, gdyż ostatecznie zostanie ona ustalona po sprzedaży lokalu i potrąceniu należności.

Sąd podzielił stanowisko uczestnika postępowania, aby wkład na lokatorskie prawo rozliczyć poprzez przyznanie stronom odpowiedniej ułamkowej części wierzytelności w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej  z uwzględnieniem nakładu uczestnika. Z matematycznych wyliczeń wynikało, że pan Ryszard powinien otrzymać 60,31 % przedmiotowej wierzytelności, zaś pani Janina 39,69%.

I w takim duchu zapadło postanowienie częściowe  Sądu.

Co daje stronom postanowienie częściowe

Najpierw jednym zdaniem trzeba wspomnieć, że w postępowaniu procesowym Sąd może wydać wyrok częściowy, zaś w postępowaniu nieprocesowym postanowienie częściowe.

W każdym z tych postępowań orzeczenie Sądu skraca czas prowadzenia sprawy. Jeśli Sąd w postanowieniu częściowym rozstrzygnie co do istoty sprawy lub najważniejszego składnika majątkowego i strony to rozstrzygnięcie zaakceptują, czego wyrazem będzie brak odwołania, to późniejsze kwestie załatwiane są  już dużo szybciej.

Postanowienie częściowe oszczędza stronom niepotrzebnych kosztów. Jeśli np. pomiędzy stronami jest spór dotyczący własności mieszkania; jedna osoba twierdzi, że jest wspólne, a druga że jest wyłącznie jej – to rozstrzygnięcie tej kwestii np. na korzyść tej drugiej strony spowoduje bezprzedmiotowość wyceny mieszkania. Gdyby nie było postanowienia częściowego, to Sąd musiałby przeprowadzić wszystkie dowody, powołać wszystkich zawnioskowanych biegłych, choć w późniejszym czasie ich opinie okazałyby się nieprzydatne. Ale niestety za te nieprzydatne opinie zapłacić musiałyby strony.

W sprawie o której dziś opowiedziałam, postanowienie częściowe przyspieszy otrzymanie przez strony pieniędzy ze spółdzielni mieszkaniowej z tytułu ich wierzytelności. Szybsze załatwienie sprawy to też korzyść.

************

MOJA  RADA

Jeśli prowadzisz „wielowątkową” sprawę, zastanów się którą z kwestii Sąd powinien najpierw rozpoznać, by sprawa potoczyła się szybciej, a uczestnicy poznali swoje szanse co do dalszego toku sprawy.

Jeśli nawet rozstrzygnięcie tej kwestii byłoby dla Ciebie niekorzystne nie przeciągaj sprawy tylko dąż do wydania postanowienia częściowego. Zaoszczędzisz sobie czasu i pieniędzy. A niekorzystne rozstrzygnięcie jeśli ma zapaść to i tak zapadnie, tylko nastąpi to po kilku latach.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Adwokacka Maryla Kuna Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Adwokacka Maryla Kuna z siedzibą w Lublinie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem maryla-kuna@wp.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: